Hỏi: Chào chuyên gia, tôi được chẩn đoán là bị tiểu đường. Tôi thích ăn một số món bánh có thành phần chứa mật ong. Tôi biết mật ong khá ngọt nhưng là đường tự nhiên, vậy tôi sử dụng có vấn đề gì không? Mong chuyên gia giải đáp, xin cảm ơn.
(Anh Minh, 53 tuổi- Nghệ An)
Trả lời:
Chào anh Minh, cảm ơn anh đã gửi câu hỏi về cho chuyên gia của giaocolam.vn. Xin phép được gửi tới anh Minh một số thông tin dưới đây:
Giá trị dinh dưỡng có trong mật ong
Mật ong là sản phẩm tự nhiên được tạo thành từ mật hoa do ong thu thập và chuyển hóa. Về mặt dinh dưỡng, mật ong chủ yếu cung cấp năng lượng và một số vi chất có lợi cho cơ thể. Thành phần chính bao gồm:
- Carbohydrate (~80%): Chủ yếu là các loại đường đơn, có khả năng hấp thu nhanh, cung cấp năng lượng tức thời. Trung bình, 1 thìa mật ong cung cấp khoảng 60 kcal và 17 g carbohydrate.
- Nước (~20%): Giúp duy trì trạng thái sánh lỏng và hỗ trợ quá trình tiêu hóa, hấp thu.
- Vitamin: Chứa một lượng nhỏ vitamin C và các vitamin nhóm B, tham gia vào quá trình chuyển hóa và tăng cường sức đề kháng.
- Khoáng chất: Bao gồm kali, canxi, magie, sắt, folate… đóng vai trò quan trọng trong hoạt động tim mạch, thần kinh và hệ xương.
- Hợp chất chống oxy hóa: Giúp giảm stress oxy hóa, bảo vệ tế bào và hỗ trợ phòng ngừa tổn thương mô.
Mặc dù cung cấp lượng dinh dưỡng tốt cho con người song với bệnh nhân tiểu đường cần thực hiện chế độ ăn hạn chế thì lượng đường từ mật ong là nguy cơ lớn. Vì thế rất nhiều người thắc mắc tiểu đường có uống được mật ong không?
Tiểu đường có uống được mật ong không?
Người mắc bệnh tiểu đường có thể sử dụng mật ong, tuy nhiên cần kiểm soát chặt chẽ liều lượng. Mặc dù mật ong chứa nhiều đường và carbohydrate, nhưng đây chủ yếu là đường tự nhiên, có tác động đến đường huyết khác với đường tinh luyện khi dùng ở mức vừa phải.
Một số nghiên cứu cho thấy, khi người mắc đái tháo đường type 1 sử dụng mật ong với liều lượng kiểm soát, đường huyết có tăng trong khoảng 30 phút sau ăn, nhưng giảm dần và trở về mức ổn định sau khoảng 2 giờ, tương tự người không mắc bệnh. Điều này cho thấy mật ong không gây tăng đường huyết kéo dài như đường tinh luyện.
Cơ chế được giải thích là ngoài cung cấp carbohydrate, mật ong còn có khả năng kích thích tăng tiết insulin – hormone do tuyến tụy sản xuất, giúp chuyển hóa glucose trong máu thành năng lượng hoặc dự trữ. Nhờ đó, mật ong ít làm đường huyết tăng cao và kéo dài hơn so với đường thông thường. Tuy nhiên, mật ong không có tác dụng phòng ngừa hay điều trị bệnh tiểu đường.
Trong thực hành dinh dưỡng, việc sử dụng mật ong cần cá thể hóa. Người tiểu đường không thừa cân có thể dùng mật ong thay thế đường với lượng rất hạn chế. Ngược lại, bệnh nhân tiểu đường kèm thừa cân hoặc béo phì nên tránh sử dụng mật ong, đồng thời hạn chế thực phẩm ngọt và giảm tổng lượng carbohydrate trong khẩu phần ăn để kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn.
☛ Tham khảo thêm tại: Bệnh tiểu đường không nên ăn gì?
Lưu ý khi sử dụng mật ong ở bệnh nhân tiểu đường
Nếu bạn vẫn băn khoăn tiểu đường có uống được mật ong không thì câu trả lời là có. Người bệnh tiểu đường có thể sử dụng mật ong để thay thế đường tinh luyện hoặc các thực phẩm ngọt khác song cần lưu ý một số vấn đề sau:
Sử dụng lượng ít
Do mật ong tạo cảm giác ngọt gấp nhiều lần so với đường nên nếu bạn sử dụng vào trà, sữa chua,… thì chỉ cần một lượng nhỏ.
Dùng mức độ vừa phải
Vị ngọt thanh mát từ mật ong luôn khiến nhiều người bệnh tiểu đường không kiềm chế được. Dù không gây hại như đường tinh luyện nhưng cần nhớ rằng mật ong vẫn cung cấp đường, bệnh nhân tiểu đường chỉ được tiêu thụ ở mức độ vừa phải.
Để biết chính xác lượng mật ong có thể sử dụng, bạn nên tham khảo ý nghĩa của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng.
Chọn mật ong nguyên chất, mật ong hữu cơ hoặc mật ong thô
Hiện nay trên thị trường mật ong thật, giả vô cùng hỗn loạn, khó phân biệt. Mật ong giả được pha chế từ đường tinh luyện, chứa hàm lượng đường rất cao gây hại cho bệnh nhân tiểu đường. Vì thế hãy chọn mật ong hoàn toàn từ tự nhiên, không thêm được.
Kết hợp các thực phẩm lành mạnh
Sử dụng mật ong giúp tăng nồng độ insulin và kiểm soát đường huyết của bạn song cần dùng kết hợp với các loại thực phẩm tốt trong chế độ dinh dưỡng phù hợp cho bệnh nhân tiểu đường bạn nhé.
Lưu ý sử dụng với các đối tượng đặc biệt
Phụ nữ mang thai bị tiểu đường thai kỳ nếu dùng mật ong có thể gây kích thích co tử cung, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi. Người bị rối loạn chức năng đường ruột nếu sử dụng mật ong có thể gây các chứng đi ngoài, táo bón,… Người bị huyết áp thấp sử dụng mật ong có chất Acetylcholine có thể gây giảm huyết áp.
Với bệnh nhân tiểu đường, việc kiểm soát đường huyết, huyết áp cũng như thường xuyên kiểm tra sức khỏe, phòng ngừa biến chứng tim mạch, thận, mắt rất quan trọng. Các chuyên gia cho biết, biến chứng tim mạch là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở các bệnh nhân tiểu đường. Vì thế ngoài thực hiện chế độ dinh dưỡng lành mạnh, bệnh nhân tiểu đường còn cần thường xuyên khám sức khỏe, xét nghiệm máu, kiểm tra bệnh lý liên quan.
Hy vọng những thông tin trên đây đã giải đáp cụ thể thắc mắc của anh Minh cũng như nhiều độc giả khác. Bên cạnh điều trị, quan tâm tới chế độ ăn uống sinh hoạt sẽ giúp anh kiểm soát tốt bệnh tiểu đường của mình. Chúc anh thật nhiều sức khỏe!
